کایفوزیس (پشت گرد)
قوز نکن ! صاف بشین.
اگر به دوران کودکی خود فکر کنید شاید به خاطر بیارید که بزرگ تر ها همیشه به بچه ها تذکر می دادند که درست بشینید تا به قوز کردن عادت نکنند. اما امروزه قوز کردن یکی از چالش های بسیاری از والدین با فرزندانشان است. قوز کردن عادت بسیار غلطی است چرا که گذشته از نامناسب بودن وضعیت فیزیکی فرد باعث فشار آمدن به ریه و قلب می شود و همچنین قد فرد را کوتاه تر نشان می دهد.قوز کردن مشکلی است که خیلی ها با اون درگیر هستند خصوصا خانم ها!!!
کایفوزیس (پشت گرد):
قوس ناحیه پشتی ستون فقرات را در شرایط طبیعی، کایفوز می گویند که اگرمیزان آن از حد نرمال بیشتر شود تبدیل به عارضه خواهد شد که به آن گوژ پشتی، قوز و یا هایپر کایفوزیس گفته می شود و نیاز به توجهات درمانی دارد. این ناهنجاری به حالتی گفته می شود که قوس ستون فقرات ناحیه سینه ای از حالت طبیعی خود خارج شده و تمایل به خم شدن به جلو می کنند و همین عامل باعث مشکلات تنفسی در افراد مبتلا می گردد. در این ناهنجاری عضلات قدامی سینه ای مانند سینه ای بزرگ و کوچک و چرخش دهنده های داخلی بازو کوتاه شده و عضلات صاف کننده ستون فقرات و دندانه ای قدامی دچار ضعف می شوند.
تقسیم بندی کایفوز:
کایفوز وضعیتی: این نوع کایفوز در اثر اتخاذ وضعیت بدنی نامناسب به وجود می آید. شایعترین نوع کایفوز، کایفوز وضعیتی است و به طور طبیعی احتمال بروز آن در جوانان و افراد سالمند وجود دارد..این ناهنجاری با اصلاح عدم تعادل عضلانی به وجود آمده، برطرف می شود. با افزایش سن، پایداری سیستم اسکلتی عضلانی رو به کاهش رفته و کایفوز افزایش می یابد.
کایفوز ساختاری: این ناهنجاری به وسیله عواملی مانند ناهنجاریهای موجود در استخوانها، دیسکهای بین مهره ای، اعصاب، لیگامنتها یا عضلات به وجود می آید. در افراد مبتلا به کایفوز ساختاری، باید از مداخلات پزشکی استفاده شود، به خاطر اینکه نمیتوان بدون مداخلات پزشکی از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد.
عوارض و علایم کایفوز:
عوارض ناشی از کایفوز به دو دسته عوارض ظاهری و فیزیولوژیک تقسیم می شود که بسته به علت و شدت عارضه یک سری از عوارض زیر ظاهر می شود. ولی معمولا در مراحل اولیه این عارضه علامت خاصی به غیر از خستگی و یا دردهای خفیف و مزمن در ناحیه پشتی ستون فقرات وجود ندارد.
عوارض و علائم ظاهری:
سر و گردن جلو آمده و قوس گردنی کاهش می یابد. چانه به سینه نزدیک می شود.
شانه از سمت جلو به هم نزدیک می شوند و ظاهری گرد پیدا می کنند.
تحدب مهره ها در ناحیه پشت بیشتر می شود.
قفسه سینه تنگ و عضلات مربوط به آن کوتاه و ضعیف می شوند. عضلات پشتی کشیده و شل می شوند.
انعطاف پذیری در حرکات چرخشی ستون فقرات کاهش می یابد. تحرک مفصل شانه کاهش می یابد.
خستگی مزمن و بسته به شدت عارضه درد وجود دارد.
روی میزان لوردوز کمری تاثیر میگذارد.
سفتی و خشکی در ستون فقرات، ضعف در عضلات شکم و سفتی عضلات همسترینگ وجود دارد.
عوارض و علائم فیزیولوژیک:
بین عضلات شکم و دیافراگم همکاری مستقیم وجود دارد. در نتیجه به دنبال ضعف عضلات شکم، دیافراگم دچار کم کاری شده و اختلالاتی در وظایف آن به وجود می آید.
در میزان حجمهای ریوی تغییراتی ایجاد می شود و هرچه عارضه شدید تر باشد، مشکلات تنفسی ناشی از آن بیشتر خواهد بود.
کاهش قدرت عضلات ، تغییر شکل جسم مهره، کاهش حرکت و پوکی استخوان از دیگر عوارض می باشد.
تقسیم بندی مراحل کایفوز:
مرحله عملکردی: این مرحله همراه با کایفوز پشتی است و در سن 9 تا 10 سالگی ظاهر می شود. در این مرحله فرد مبتلا درد و علائم بالینی ندارد ولی مهره ها تا حدودی تغییر شکل دارند.
مرحله فلورید: این مرحله یک کایفوز ثابت همراه با درد و خستگی در مهره های پشت (سینه ای) وجود دارد و در سنین 12 تا 18 سالگی ظاهر می شود. در این مرحله یک حالت قوه ای شکل در صفحات انتهایی مهره ها مشاهده می شود.
مرحله نهایی: این مرحله همراه با تغییرات قوه ای شکل مهره ها و باریک شدگی دیسک بین مهره ای و ایجاد زوائد استخوانی در بالغین است. افراد مبتلا کمر درد شدیدی دارند. قوس کمری به تدریج افزایش یافته و گوژ پشتی و خستگی در ناحیه پشتی ستون فقرات به وجود می آید.
کایفوز پیری:
علل کیفوز پیری را می توان چند مسأله دانست،
از جمله: پوکی استخوان، کیفوز منتقل شده از دوران جوانی، گوژپشتی حقیقی، کیفوز
ناشی از سل ستون مهره ها
.
برای ارزیابی کایفوز از روشهای غیر تهاجمی مانند (خط شاقولی، صفحه شطرنجی، خط کش منعطف، کایفومتر و .....) و از روشهای تهاجمی همچون (اسکن استخوان، x-ray ، MIR ، سیتی اسکن) استفاده می شود.
برنامه های تمرینی برای ناهنجاری کایفوز وضعیتی
ایجاد جنبش پذیری در ستون فقرات:
در حالت ایستاده با پاهای نیمه باز دست ها را در بالای سر مستقیم نگه دارید و بالاتنه را به سمت راست و چپ خم کنید.چندین مرتبه این حرکت را انجام دهید.تمرین را می توان در حالی که دست ها در پشت سر قرار می گیرند به سمت جلو و عقب نیز انجام داد.
نمونه تمرینات کششی:
بایستید سپس کمر خود را خم کنید دست ها را روی وسیله ای متناسب با ارتفاع تهیگاه (میز، نرده یا صندلی) قرار دهید. سپس سعی کنید ناحیه ی بالاتنه خصوصاً قفسه ی سینه به سمت پایین قوس داده شود.به حالت اولیه برگردید.حرکت را چند بار تکرار کنید.
این تمرین دو نفره به دو صورت نشسته و ایستاده انجام می شود. دو نفر پشت به یکدیگر قرار می گیرند و دست های یکدیگر را در حالی که به بالای سر کشیده شده است می گیرند.شروع حرکت به این ترتیب است که یک نفر با خم کردن تنه ی خود نفر دیگر را به پشت خود می کشد،سپس به حالت استراحت بر می گردد و فرد دیگر همین حرکت را تکرار می کند.بهتر است این حرکت ابتدا نشسته و سپس ایستاده انجام شود.
در چهار چوب در بایستید و دستها را بالا برده و روی آستانه در قرار دهید و سعی کنید با حرکت ناحیه پایین تر بدن به جلو، عضلات جلوی سینه را کشش دهید.
حرکت کشش گربه را روی زمین اجرا کنید.
به حالت طاقباز دراز بکشید و دستها را بالای سر ببرید. از یک فرد دیگر بخواهید با قرار گرفتن در بالای سرتان، آرنجهای شما را به زمین نزدیک کند.
نمونه تمرینات قدرتی:
بر روی زمین به صورت دمر دراز بکشید و با قرار گرفتن دو عدد دمبل در دستها از طرفین دستها را بالا برده و پایین بیاورید (حرکت پروانه)
به روی شکم روی زمین دراز بکشید و سعی کنید با بلند کردن سر و سینه از زمین عضلات صاف کننده ستون فقرات را تقویت کنید.
آموزش وضعیت های صحیح برای پیشگیری
صحیح ایستادن: باید یاد بگیرید که در حالت ایستاده، بدن خود را در وضعیت صحیح نگه دارید تکرار این حالت و حفظ بخشهای مختلف بدن در راستای طبیعی، موجب بهبود تغییر شکل بدنی می شود.
صحیح خوابیدن: فرد باید به پهلو بخوابد و ارتفاع بالشت زیر سرش را هم اندازه با ارتفاع شانه هایش انتخاب کند. بعضی ها عادت دارند وقتی به پشت می خوابند از بالشت های بلند و یا چند بالشت استفاده کنند که در دراز مدت، تغییر شکل بدنی به صورت کیفوز به وجود می آید.
وضعیت صحیح کار: سعی کنید در هنگام انجام کارهای روزانه حتما بدن را در وضعیت صحیح خود قرار دهید، مثلا نشستن بر روی صندلی کمر به صورت صاف و عمود قرار بگیرد، یا در کارهایی نظیر جارو زدن که باید در وضعیت نیمه خمیده باشید، کمر را به صورت تحدب خم نکنید بلکه کمر به صورت صاف و با زاویه دادن به زانو و ران کمی به جلو متمایل شوید.
سلام به همه دوستان و همکاران عزیزم