وضعیت بدنی مناسب هنگام نشستن پشت میز کامپیوتر

(تقدیم به بهنام جهت پیشگیری از درد دیسک!)

کاربرد کامپیوتر در زندگی بشر زیاد است و تعداد زیادی از افراد ساعت های متمادی با آن کار می کنند. وجود شرایط نامناسب در محیط کاری، کم تحرکی هنگام کار با کامپیوتر، چشم دوختن طولانی مدت به صفحه مانیتور و حرکات یکنواخت و تکراری مچ دست، ممکن است در بلند مدت سبب بروز بیماری ها و ناهنجاری ها شود.

مشکلات به وجود آمده در کاربران کامپیوتر :

مشکلات عمده ای که کاربران کامپیوتر از آن شکایت دارند درد عمومی تا دردهای موضعی چون گردن درد، درد قسمت های بالایی یا پایینی پشت و دردهایی در شانه، مچ دست و لگن را در برمی گیرد. درد غالبا در اثر حفظ مداوم یک حالت نادرست قرارگیری بدن ایجاد می شود. مشکل ابتدا به صورت یک درد یا گرفتگی بروز می کند که چند روز دوام می آورد، گاهی اوقات مشکل به صورت یک حس ناراحتی کلی و خشکی بدن و مفاصل خواهد بود و اکثرا هنگام خواب توجه فرد مبتلا را به خود جلب می کند. یعنی زمانی که آنها در آرامش بوده و بیشتر متوجه بدن خود هستند. علائم هشدار دهنده جدی تری چون خواب رفتگی یا بی حسی، نشاندهنده مشکلات جدی تر و مزمن تری هستند که در اثر جدی نگرفتن دردهای کوچک در طول زمان ایجاد شده اند.

ارگونومی کامپیوتر مطالعه و بررسی عوامل انسانی در ارتباط با کامپیوتر می باشد.این دانش، شیوه های تطبیق ابزارها و وسایل کار با بدن فرد را ارائه می دهد تا از بروز اثرات ناهنجار جلوگیری شود. طی چند سال اخیر به ارگونومی در زمینه تولید وسایل مختلف کامپیوتری توجه زیادی شده است. رعایت اصول ارگونومی سبب کاهش ضایعات چشم، سردرد و کمر درد اپراتورهای کامپیوتر خواهد شد. کمترین ویژگی های یک محیط کاری مناسب برای کاربران کامپیوتر وجود سیستم تهویه مطبوع، نور کافی و مناسب، استفاده از میز و صندلی استاندارد و مخصوص و استفاده از زیرپایی می باشد.

استانداردهای مناسب برای کارهای کامپیوتری:

·       پشتی صندلی باید در هر زاویه ای قابل تغییر بوده، به وضعیت دلخواه در آید.

·       ارتفاع پشتی بین 48 تا 82 سانتی متر بالای کف صندلی مناسب بوده و قسمت بالایی پشتی باید کمی مقعر باشد. بهتر است عرض پشتی 32 تا 36 سانتیمتر بوده و برای افزایش بازدهی آنها در تمام صفحات افقی به شعاع 40 تا 50 سانتی متر مقعر باشد.

·       روی پشتی باید از بالشتک مناسب کمری استفاده گردد به طوریکه مهره کمری سوم تا خاجی پوشانده شود مثلا ارتفاع 10 تا 20 سانتی متر بالای پایین ترین سطح نشیمنگاه مناسب می باشد.

·       سطح نشیمنگاه باید 40 تا 45 سانتیمتر عرض داشته و از جلو تا عقب 38 تا 42 سانتیمتر طول داشته باشد.

·       استفاده از زیر پایی برای جلوگیری از آویزان ماندن پای افراد کوتاه قد بسیار مهم است. اصولا وجود زیرر پایی شیبدار برای کاهش فشار وارده بر کمر بسیار مهم می باشد.

·       ارتفاع صفحه کلید نسبت به کف اتاق 62 تا 88 سانتی متر باشد

·       ارتفاع مانیتور نسبت به کف اتاق 90 تا 128 سانتی متر باشد.

·       زاویه نگهدارنده کاغذ ه تا 90 درجه باشد.

·       عرض تکیه گاه مچ (زیر مچی) حداقل یک سانتی متر باشد.

·       شیب صفحه کلید 5 تا 15 درجه باشد.

·       ارتفاع دسته صندلی از کف صندلی 28 سانتی متر باشد.

·       فاصله چشم از مانیتور 43 سانتیمتر باشد.

در صورت نبودن وسایل ارگونومیک برای مقابله با ناهنجاری ها موارد زیر را هنگام کار با کامپیوتر رعایت کنید:

صاف و قائم بنشینید( کمر راست و شانه هابه عقب). باسن باید با پشت صندلی در تماس باشد. سه قوس طبیعی بدن باید حین نشستن حفظ گردند. استفاده از یک تکیه گاه مانند حوله لوله شده در ناحیه کمر سودمند است.

از خم شدن روی صفحه کلید بپرهیزید و سعی کنید صفحه کلید را تا حد امکان بالا بیاورید تا مجبور نشویدساعات طولانی به پایین نگاه کنید. مدام صاف نشستن را به خود یادآوری کنید.

از خم کردن گردن به اطراف تا حد امکان خودداری کرده و به جای این کار تمام بدن خود را به سمت دلخواه بچرخانید. صفحه مانیتور را طوری تنظیم کنید تا ستون فقرات شما به طور مستقیم قرار گرفته و چشمان شما با صفحه نمایش در یک خط مستقیم قرار گیرند.

برخی از متخصصان توصیه می کنند که کار کردن با کامپیوترهای قابل حمل یا قرار دادن صفحه کلید بر روی پا آسان است. اما اینطور نگاه کردن به پایین می تواند خسارات جبران ناپذیری بر گردن و ستون مهره ها وارد کند.

مدام به خود یادآوری کنید که در بین کار به خود استراحت دهید. به تناوب از پشت میز کامپیوتر برخاسته، چند حرکت کششی انجام دهید و پشت خود را صاف کنید. با نرمش های خیلی ساده، گردن، بازو، مچ دست، کمر و پاها را حرکت دهید.به این کار که کلا 3 تا 5 دقیقه طول می کشد به چشم یک نوع وقت تلف کردن نگاه نکنید، در طول زمان متوجه خواهید شد که ارزشش را دارد و بازده کاری شما هم بیشتر شده است.